بررسی مشکلات روابط عمومی ها در ایران
موفقیت در کارهمواره آن زمانی حاصل شده است که فرد زمانی که وارد فعالیت حرفه یی می شود، با مطالعه وضع گذشته، کار خود را با نقد منصفانه عملکرد پیشینیان آغاز کند. انجام این کار علاوه بر اینکه فرد را با تمام ابعاد فعالیت مورد نظر آشنا می کند، همچنین در نقد عوامل جدیدی را مطرح می کند که می تواند آن علم یا حرفه را به جلو ببرد. در این نوشتار کوتاه تعدادی از مشکلات امروز روابط عمومی ایران مطرح می شود.
نظر این مقاله بیشتر به مشکلاتی است که منشاء آنها در درون روابط عمومی ها قرار دارد. این مشکلات مانند زنجیری به هم وصل هستند و تشدید یا حل هر کدام بر تشدید یا حل موارد دیگر نیز تاثیر متقابل خواهد داشت. با وجود گذشت 55 سال از از عمر نهاد روابط عمومی در کشور هنوز شاید ارائه تعریف مناسبی از روابط عمومی و موقعیت آن در سازمان ها نیستیم. وقتی به نوشته ها و سخنانی که وضعیت روابط عمومی سازمان های مختلف را توصیف میکند و همچنین گزارش عملکردهایی روابط عمومی ها نگاه می کنیم متوجه این موضوع می شویم. فعالیت روابط عمومی ها در ایران بسیار با آن چیزی که در متون نظری یا عملکرد جهانی روابط عمومی وجود دارد تفاوت های عمیقی دارد. روابط عمومی ها در اکثر سازمان ها بیشتر نقش واحد تشریفاتی را بازی می کند. برگزاری جشن ها، مراسم بازنشستگی و تقدیر، مراسم استقبال رسمی و برنامه های از این دست عمده ترین فعالیت های روابط عمومی ها در سازمان ها محسوب می شود. این امر باعث تغییر ماهیت روابط عمومی از این نهاد پویا و تاثیر گذار به یک نهاد تشریفاتی و غیر تخصصی می شود. به نظر می رسد راهکار اصلی برای رفع این معضل در روابط عمومی ایران، باز تعریف شرح وظایف روابط عمومی در سازمان ها بر اساس متد علمی وروند جهانی باشد با این هدف که روابط عمومی تبدیل به نهادی پویا با شرح وضایف تخصصی شود.
روابط عمومی در ایران به رغم گذشت حدود نیم قرن از پیدایش آن در ایران ، در مسیر تکامل خود با مسایل عدیده ای مواجه است . متأسفانه بررسی تاریخ این دانش در کشور ما نشان می دهد که به رغم وجود اندیشه و ایده های اصلاح طلبانه برای توسعه آن ، هیچگونه اقدام عملی بنیادی و گسترده برای توسعه موزون و شایسته روابط عمومی در ایران برداشته نشده است ؛ به گونه ای که همینک روابط عمومی ها بیشترین وقت خود را صرف مرتفع ساختن مشکلات خود می کنند و وود این مشکلات ، توان و شرایط ایفای وظایف و عمل به رسالت راستین آن را از بین می برد . مسایل روابط عمومی در ایران را می توان در دو بخش اصلی ( تشکیلات ، اعتبارات ، آموزش ، نحوه عمل ، نیروی انسانی و وجود نگرش های منفی ) و فرعی ( تولی گری روابط عمومی ، فقدان تشکلهای حرفه ای کافی و عدم قانون مندی مسئولیت های استراتژیک و حرفه ای روابط عمومی) تقسیم نمود ... دستیابی تشکیلاتی را می توان به عنوان یک مسأله در بررسی مسایل روابط عمومی مورد توجه قرار داد . منظور از دستیابی تشکیلاتی ، نبود پویایی در طراحی تشکیلاتی است . مطالعه در نمودارهای تشکیلاتی در تاریخ روابط عمومی ایران حاکی از عدم تفکر و تلاش در ایجاد بخشهایی در تشکیلات روابط عمومی است که متناسب با تحولات اجتماعی ایران باشد .به رغم گرایش عمده در کشور برای حرکت به سمت " جامعه مدنی " و توانمندی و قابلیتهای روابط عمومی در این جهت ، روابط عمومی نتوانسته است از این وضعیت برای تسریع در روند جریان توسعه خود استفاده کند . یکی دیگر از مسایل تشکیلاتی ، وابستگی صرف روابط عمومی به مدیریت سازمان است . این وابستگی کامل که گاه " خطر مدیریت مداری " در روابط عمومی یک سازمان را افزایش می دهد .
یکی از وظایف اساسی روابط عمومی مبتنی بر اصل اطلاع رسانی ، سخنگویی و اعلان مواضع، سیاست ها ، اقدامات و برنامه هاست.
غیر از ارتباط کلامی که صحبت با دیگران است، نوعی ارتباط غیرکلامی هم وجود دارد که با استفاده از لحن، ایما و اشاره، حرکات چشمها، حالات صورت و غیره میسر میشود. ارتباط غیرکلامی درک و برقراری ارتباط با دیگران را تسهیل میکند و به عبارتی بسیاری بر این باورند که ارتباط غیرکلامی آنچه در درون ماست را به راحتی به دیگری منتقل میکند. خبرنگار نباید فراموش کند که ارتباط غیرکلامی در فرهنگهای مختلف، متفاوت است. پس همیشه باید با این سؤال روبرو شود که برای برقراری ارتباط چه روندی را باید طی کند؟ روند یا چرخه برقراری ارتباط به گونهای است که در هر موقعیت و برای هر کسی قابل اجراست. روند برقراری ارتباط عبارت است از: هدف، رمزگذاری پیام، انتقال پیام، دریافت پیام، رمزگشایی یا درک پیام دریافتی، ارائه بازخورد یا واکنش نشان دادن به فرستنده پیام. خبرنگار با طی کردن این مراحل میتواند به سادگی با دیگران ارتباط برقرار کند.